Praca
Informacje ogólne
Zatrudnienie polskich pracowników w Holandii moze miec nastepujace formy:
Praca dla holenderskiego pracodawcy
Jestes zatrudniony przez holenderskiego 
pracodawce, z którym podpisales umowe o prace (tymczasowa).
Moze to byc firma, w której pracujesz, ale moze to byc równiez holenderska agencja pracy
tymczasowej. Za posrednictwem agencji zostaniesz wtedy skierowany do pracy w innej firmie lub
w kilku róznych firmach. W umowie o prace okreslona jest m.in. wysokosc wynagrodzenia, godziny
pracy i urlopy. Podlegasz takze obowiazkowi ubezpieczenia spolecznego w Holandii (wiecej
w rozdziale 4 "Ubezpieczenia spoleczne"). Nie podpisuj zadnych dokumentów, których nie rozumiesz.
Zawsze popros o polska wersje umowy na pismie.
Pracownik oddelegowany do pracy w Holandii
Pracujesz czasowo w Holandii na rzecz polskiego pracodawcy lub za posrednictwem agencji pracy tymczasowej z siedziba w Polsce. Laczy Cie wtedy umowa o prace z polskim podmiotem, dlatego postanowienia umowy musza byc zgodne z polskimi przepisami prawnymi. Pracodawce obowiazuja jednak takze niektóre holenderskie przepisy. Pracodawca nie moze Ci w zadnym wypadku placic mniej, niz wynosi holenderska ustawowa placa minimalna i dodatek urlopowy (vakantietoeslag). Równiez warunki bhp w miejscu pracy musza spelniac minimalne wymagania ustawowe. Skargi mozna zglaszac Inspekcji Pracy (Arbeidsinspectie). W Holandii w niektórych firmach i branzach obowiazuja wynagrodzenia, godziny pracy itp. uzgodnione przez zwiazki zawodowe i organizacje pracodawców w zakladowych lub branzowych ukladach zbiorowych pracy, tzw. CAO. Skladki na ubezpieczenia spoleczne mozna nadal oplacac w Polsce. Trzeba w tym celu wypelnic formularz E 101 i zlozyc go w swoim oddziale ZUS w Polsce
Praca na zasadzie samozatrudnienia
Mozesz w dwojaki sposób prowadzic w Holandii dzialalnosc gospodarcza na wlasny rachunek.
- Jako jednoosobowa firma zarejestrowana w Polsce Musza to potwierdzac odpowiednie polskie dokumenty. Sa to: zaswiadczenie o wpisie do ewidencji dzialalnosci gospodarczej, numer NIP i numer REGON. Jesli spelnia sie okreslone warunki, mozna pozostac w polskim systemie ubezpieczen spolecznych. W tym celu nalezy zlozyc w swoim oddziale ZUS wypelniony formularz E 101. Jesli masz zarejestrowana jednoosobowa dzialalnosc w Polsce i/lub jako polska firma wykonujesz zlecenia w Holandii przez okres dluzszy niz 163 dni, musisz (jako jednoosobowa firma lub polski pracodawca) odprowadzac w Holandii podatki od swoich dochodów lub wynagrodzenia pracowników.
- Jako jednoosobowa firma zarejestrowana w Holandii (tzw. ZZP) W tym przypadku nalezy w holenderskim Urzedzie Skarbowym zlozyc wniosek o zaswiadczenie VAR (Verklaring Arbeidsrelatie) (i), potwierdzajace samozatrudnienie. Warunkiem koniecznym jest posiadanie kilku róznych zleceniodawców. Po zarejestrowaniu firmy w Holandii, jako holenderski podatnik podlegasz holenderskiemu systemowi ubezpieczen spolecznych. Oznacza to, ze nabywasz prawa do emerytury podstawowej (AOW) i renty rodzinnej (ANW), moze przyslugiwac Ci takze zasilek rodzinny (kinderbijslag) i ewentualnie inne swiadczenia rodzinne (takie jak indywidualny budzet na dziecko - kindgebonden budget). W Holandii osoby samozatrudnione nie podlegaja obowiazkowym ubezpieczeniom spolecznym na wypadek bezrobocia, choroby i niezdolnosci do pracy. Wiele towarzystw ubezpieczeniowych oferuje dodatkowe ubezpieczenia w tym zakresie. Sam jestes odpowiedzialny za placenie podatków i gromadzenie srodków na emeryture. Rejestracji firmy w Holandii dokonuje sie w Izbie Handlowej (Kamer van Koophandel, w skrócie KvK) (i).
Wynagrodzenie
W Holandii placa minimalna jest uregulowana prawnie. Jej wysokosc ustala sie dwa razy w roku (1 stycznia i 1 lipca). Wynagrodzenie pracownika najemnego nie moze byc nizsze niz obowiazujaca stawka placy minimalnej. Dotyczy to równiez pracowników zatrudnionych przez polskie firmy i agencje pracy tymczasowej, wykonujacych prace na terenie Holandii. Od 1 lipca 2008 r. placa minimalna brutto dla pracowników powyzej 23 lat wynosi 1356 euro miesiecznie. Po odliczeniu zaliczki na podatek dochodowy, skladek na ubezpieczenia spoleczne i innych potracen (na ubezpieczenie zdrowotne, posilki itp.) zostaje z tego okolo 1160 euro netto. Dokladna kwota netto zalezy od indywidualnej sytuacji kazdego pracownika. Pracowników ponizej 23 roku zycia obowiazuja inne (nizsze) kwoty minimalne brutto.
Ustawowa stawka placy minimalnej dotyczy pelnego wymiaru czasu pracy, jaki obowiazuje w danej branzy. W praktyce jest to od 36 do 40 godzin tygodniowo. Jesli wiec otrzymujesz place minimalna, chociaz pracujesz srednio np. 60 godzin tygodniowo, jest to niezgodne z prawem. Jest to przyklad zanizonego wynagrodzenia. Mozesz wniesc skarge do Inspekcji Pracy, która kontroluje przestrzeganie przepisów, m.in. prawa pracy. Mozesz zwrócic sie równiez o rade do holenderskiego zwiazku zawodowego. Jesli wcale nie otrzymales wynagrodzenia lub zaplacono Ci mniej niz placa minimalna, mozesz zglosic to Inspekcji Pracy.
Moze takze zdarzyc sie, ze w firmie lub w branzy, w której pracujesz, nawet najnizsze wynagrodzenie jest wyzsze niz ustawowa placa minimalna, poniewaz tak ustalono w ukladzie zbiorowym, tzw. CAO. Jesli jestes zatrudniony przez holenderska firme lub agencje pracy tymczasowej, te ustalenia dotycza takze Ciebie. W niektórych przypadkach podlegasz przepisom CAO takze jako pracownik zatrudniony w Holandii przez polska firme lub agencje pracy tymczasowej (np. w budownictwie).
Czas pracy
Holenderskie przepisy prawne okreslaja wymiar czasu pracy. Mozesz pracowac maksymalnie 12 godzin pod rzad i maksymalnie 60 godzin tygodniowo. W okresie 16 tygodni srednia liczba godzin pracy nie moze jednak przekroczyc 48 godzin tygodniowo.
Po dniu pracy masz prawo do co najmniej 11 godzin nieprzerwanego wypoczynku. Po przepracowanym tygodniu przerwa w pracy nie moze byc krótsza niz 36 kolejnych godzin.
Jesli czas pracy przekracza 5,5 godziny, pracownikom przysluguje minimalnie 30 minut przerwy. Jesli czas pracy przekracza 10 godzin, przerwa powinna trwac przynajmniej 45 minut. W umowie CAO, jaka obowiazuje w danej firmie, jest ustalone, czy przerwy sa platne czy nie. Zazwyczaj przerwy sa nieplatne.
Praca na nocnej zmianie nie moze przekraczac 10 godzin. Jesli zmiana konczy sie po godzinie 2.00 w nocy, pracownikowi przysluguje nastepnie co najmniej 14 godzin odpoczynku. Nocna zmiana oznacza, ze przynajmniej jedna godzina pracy przypada miedzy godzina 0.00 w nocy a 6.00 rano.
Bezpieczenstwo pracy
W Holandii pracodawcy i pracownicy wspólnie odpowiadaja za bezpieczne warunki pracy. Pracownik powinien byc dobrze poinformowany o przepisach i zasadach bhp oraz otrzymac jasne instrukcje. Jesli praca jest niebezpieczna lub pracownicy maja kontakt z niebezpiecznymi substancjami, pracodawca musi zapewnic im nieodplatnie wlasciwe srodki ochrony indywidualnej. Oczywiscie masz wtedy obowiazek ich uzywac. W razie bezposredniego zagrozenia Twojego bezpieczenstwa masz prawo odmówic wykonywania pracy, dopóki warunki pracy nie beda znowu bezpieczne.
Skargi i wypadki przy pracy mozna zglaszac Inspekcji Pracy. Jesli jestes zatrudniony za posrednictwem agencji pracy tymczasowej, odpowiedzialnosc za bezpieczenstwo i higiene pracy ponosi firma, w której wykonujesz prace, a nie agencja.